Saturday, 28 October 2023

આજનું ચરિત્રઃ ૨૮-૧૦-૨૦૨૩ આસો સુદ ૧૫ શનિવાર.


જય શ્રી સ્વામિનારાયણ...


       દેવળીયાવાળા મુકતરાજ દરબારશ્રી જાલમસિંહના માતુશ્રી કેશાબાને સત્સંગ થયો, એ પછી પ્રથમ તે શ્રીજીમહારાજનાં દર્શન કરવા ગઢડા આવ્યા.  રાજઘરાનાના સુખ, દેહના સ્વરૂપ, ધનનો ઘમંડ, સત્તાનો કેફ. એવા વખતે શ્રીજીમહારાજને દીઠા, એ વખતે દાદાખાચરના દરબારગઢમાં ઉત્તરાદા બારના ઓરડાની ઓસરીએ ઢોલિયા ઉપર શ્રીજીમહારાજ બેઠા છે. આગળ સદગુરુ મુકતાનંદ સ્વામી, પરમચૈતન્યાનંદ સ્વામી, આત્માનંદ સ્વામી, નિષ્કુળાનંદ સ્વામી વગેરે મોટા મોટાની સભા થઈ હતી. 

      એ સમયે શ્રીજીમહારાજ પાસે લુણીની ભાજીનો કરંડિયો ભર્યો પડયો હતો. તેમાંથી શ્રીહરિ પુંણી લઈને મોંઢેથી તોડી તોડી ને લૂણીના પૂમડાં જમતા હતા. આવી ચેષ્ટા જોઈ કેશબા બહેનોની સભામાંથી ઊભા થતા બોલ્યા, ''અરે ! આ તે કાંઈ ભગવાન હોય ! એ આને તો મનમાં આટલા બધા બેઠેલા લોકની જરાએ શરમ કે સંકોચ નથી. અને એ ભાજી ખાવાની રીતભાત અવળી છે. કોઈ સાદો મનુષ હોય એ હોતન એને વીણીને સુધારી ખાય, ને આ તો ઢોર-બકરા જેમ હાથમાં આખી ઝૂડી લઈ, દાંતેથી તોડીને ખાય છે. આને કોણ ભગવાન જાણે ? એ તો મુરખ-ગાંડા જ ગણાય. દેવળીયાથી આયા આવીને આંહી આપણે ખોટો ધક્કો ખાધો.'' - એમ કેશાબાના મનમાં વિચારો અફળાઈને કિનારે ચડ્યા ને બેચેન થઈને ઊભા થઈ ઉતારે ચાલવા તૈયાર થયા. 

     શ્રીજીમહારાજે તે વખતે બ્રહ્મચારીને પૂછયું, ''બ્રહ્મચારી, આ બાઈ કેમ ઊઠીને ચાલ્યા ? જરાક તપાસ કરો !'' 

એટલે મુળજી બ્રહ્મચારીએ હડી કાઢી કેશાબા પાસે આવી પૂછયું, ''કાં, બા ? કેમ ઊઠીને ચાલ્યા આવ્યા ? શું કાંઈ તકલીફ પડી કે કામ સાંભર્યું એમ શ્રીજીમહારાજ પૂછાવે છે !'' 

    કેશાબાં છણકો કરતાં બોલ્યા જે “અરે ! તને અને તારા મહારાજને જોયા હવે, મલકમાં આને ભગવાન કહેવાય છે, એ સાંભળી દર્શને આવી હતી. પણ અહીં જોયું તો તમે બધા ગાંડાઓ છો. આવા ગાંડા તે કાંઈ ભગવાન થોડા હોય ? જેને આ લોકની રીતભાત, ખાવું-પીવુંય આવડતું નથી !'' 

મુળજી બ્રહ્મચારીજી હસતા હસતા કહે “બા ! ઈ તમારી નજરની ભ્રમણા ભાંગો, તમે અંતર વીંછળી બરાબર જુઓ તો એની ઓળખ થાશે. તમે નાહકના ઉતાવળ ન કરો. પાછા ફરો, ધીરજથી તપાસો તો ખરા ? આવ્યા છો જે આશા, શ્રદ્ધાએ તો એમ રઘવાયા થયે કંઈ તેની ઓળખ ન થાય !'' એમ આગ્રહ કરી કેશાબાને અને જાલમસિંહને બ્રહ્મચારીએ સમજાવી પાછા સભામાં બેસાડયા. 


     થોડીવારે મહારાજ ઉતારાની ઓસરીએ ઊભા રહી સૌને દર્શન દેતા હતા. તે વખતે કેશાબા પણ તેને જોઈ રહ્યા. શ્રીજીમહારાજ ઉત્તરાદા ઓરડાના બારણા પાસે ઊભતા એક તકિયો હાથમાં લઈ રમાડતા. તેને થોડીવાર ઊંચો-નીચો કરીને ઉછાળીને લીંબતરૂની હેઠે ઓટા ઉપર ઢોલિયે પોતાનાં આસને તકીયાને આઘેથી ઘા કર્યો, ને એ તકીયો ઓશીકાંની કોર્ય જેમ સરખો ગોઠવવો પડે તેમ ગોઠવાઈ ગયો. 

     ત્યારે કેશાબાના હૈયામાં વીજળીનો ચમકારો થયો. માળુ ! આ ઉખત્ય કે'વાય ! નક્કી આ કાંઈ દેવતા છે ! આપણે જ અધીરાઈથી ઓળખ્યા નહીં. એ પછી તે બીજી બાયું ભેળા જઈ બેઠા અને મહારાજ સામે નજર બાંધી જોઈ રહ્યા. ત્યાં તો મહારાજની મૂર્તિ સોળ વરસની અતિ પ્રકાશવાન અને જરિયાન વસ્ત્રોથી શોભતી રમણીય-દિવ્ય-તેજયુક્ત નજરે થઈ. એ દર્શન થતાં તે આનંદમાં આવી ગયા. એ દિવ્યતાથી તેનું મન સાવ શ્રીજીમહારાજના પ્રભાવમાં ઓગળી ગયું. આમ મહા દિવ્યતાના દર્શન થતાં તેને રોમેરોમે આનંદનો ઉભરો ચડયો અને અંતરમાંનો તમામ સંશય ટળી ગયો અને બોલ્યા, “બેટા જાલમસિંહ ! આ જન્મારામાં હવે બીજે ક્યાંય વખત બગાડવા જેવું છે નહીં. જો તો ખરો ! આ ભગવાનનાં સાક્ષાત્ દર્શન થતાં બધી જ ભ્રમણા ભાંગી, જે ઐશ્વર્ય આ મૂર્તિમાં છે. એની અવનવી લીલા તો અપરંપાર છે. આપણાથી ઝટ એ ઓળખાતી નથી. માટે હાલ મને હવે એની પાસે લઈ જા ને વર્તમાન ધરાવ્ય.'' 

     એ પછી મા-દીકરાએ મહારાજ પાસે વર્તમાન ધરાવ્યા ને કેશાબા પાંચ દિવસ સુધી ગઢપુર રોકાયા, શ્રીજીમહારાજની વાતુ સાંભળી. તે વખતે મૂળજી બ્રહ્મચારી બોલ્યા, ''બા ! લ્યો જુવો, એમ કાંઈ ઉતાવળે આંબા થોડા પાકે ? ઈ કીધું છે તે કાંઈ ખોટું નથી કીધું ને ? આજ ખેતરે બીજ વાવ્યા ને કાલે લણવાની ઇચ્છા થાય એ કાંઈ બને ખરું ?'' 

કેશાબા એ સાંભળી થોડું હસ્યા ને બોલ્યા, ''ખરું કહ્યું હોં બ્રહ્મચારી ! મારી ભૂલ મને હવે સમજાણી.''


- સત્સંગ સાગર ના મોતીમાંથી

Monday, 21 August 2023

सूत्र / Chemical formulaes


साधारण नमक ➠ NaCl ✶ बेकिंग सोडा ➠ NaHCO₃ ✶ धोवन सोडा ➠ Na₂CO₃·10H₂O ✶ कास्टिक सोडा ➠ NaOH ✶ सुहागा ➠ Na₂B₄O₇·10H₂O ✶ फिटकरी ➠ K₂SO₄·Al₂(SO₄)₃·24H₂O ✶ लाल दवा ➠ KMnO₄ ✶ कास्टिक पोटाश ➠ KOH ✶ शोरा ➠ KNO₃ ✶ विरंजक चूर्ण ➠ Ca(OCl)·Cl ✶ चूने का पानी ➠ Ca(OH)₂ ✶ जिप्सम ➠ CaSO₄·2H₂O ✶ प्लास्टर ऑफ पेरिस ➠ CaSO₄·½H₂O ✶ चॉक ➠ CaCO₃ ✶ चूना-पत्थर ➠ CaCO₃ ✶ संगमरमर ➠ CaCO₃ ✶ नौसादर ➠ NH₄Cl ✶ लाफिंग गैस ➠ N₂O ✶ लिथार्ज ➠ PbO ✶ गैलेना ➠ PbS ✶ लाल सिंदूर ➠ Pb₃O₄ ✶ सफेद लेड ➠ 2PbCO₃·Pb(OH)₂ ✶ नमक का अम्ल ➠ HCl ✶ शोरे का अम्ल ➠ HNO₃ ✶ अम्लराज ➠ HNO₃ + HCl (1 : 3) ✶ शुष्क बर्फ ➠ CO₂ ✶ हरा कसीस ➠ FeSO₄·7H₂O ✶ हॉर्न सिल्वर ➠ AgCl ✶ भारी जल ➠ D₂O ✶ प्रोड्यूशर गैस ➠ CO + N₂ ✶ मार्श गैस ➠ CH₄ ✶ सिरका ➠ CH₃COOH ✶ गेमेक्सीन ➠ C₆H₆Cl₆ ✶ नीला कसीस ➠ CuSO₄·5H₂O ✶ ऐल्कोहॉल ➠ C₂H₅OH ✶ मण्ड ➠ C₆H₁₀O₅ ✶ अंगूर का रस ➠ C₆H₁₂O₆ ✶ चीनी ➠ C₁₂H₂₂O₁₁ ✶ यूरिया ➠ NH₂CONH₂ ✶ बेंजीन ➠ C₆H₆ ✶ तारपीन का तेल ➠ C₁₀H₁₆ 1 Cumin seeds = जीरा 2. Turmeric = हल्दी 3. Cinnamon = दालचीनी 4. Coriander Leaves = धनिया 5. Clove = लौंग 6. Black Mustard Seeds = राई 7. Black Pepper = काली मिर्च 8. Bay Leaves = तेजपत्ता 9. Cardamom = इलाइची 10. Fenugreek = दाना मेथी 11. Asafoetida = हींग 12. Fennel Seeds = सौंफ 13. Curry Leaves = कड़ी पत्ता 14. Poppy Seeds = खसखस 15. Seasame Seeds = तिल 16. Watermelon Seeds = मगज़ 17. Dry Mango Powder = अमचूर 18. Carom Seeds = अजवाइन 19. Garlic = लहसुन 20. Nutmeg = जायफल : *Only Study* ☞. सर्वदाता रक्त समूह है : → O ☞. सर्वग्राही रक्त समूह है : → AB ☞. आर० एच० फैक्टर सबंधित है : → रक्त से ☞. RH फैक्टर के खोजकर्ता : → लैंड स्टीनर एवं विनर ☞. रक्त को शुद्ध करता है : → वॄक्क (kidney) ☞. वॄक्क का भार होता है : → 150 ग्राम ☞. रक्त एक विलयन है : → क्षारीय ☞. रक्त का pH मान होता है : → 7.4 ☞. ह्र्दय की धडकन का नियंत्रक है : → पेसमेकर ☞. शरीर से ह्रदय की ओर रक्त ले जाने वाली रक्तवाहिनी कहलाती है : → शिरा ☞. ह्रदय से शरीर की ओर रक्त ले जाने वाली रक्तवाहिनी कहलाती है : → धमनी ☞. जराविक-7 है : → कृत्रिम ह्रदय ☞. शरीर में आक्सीजन का परिवहन : → रक्त द्वारा ☞. सबसे छोटी अस्थि : → स्टेपिज़ (मध्य कर्ण में) ☞. सबसे बड़ी अस्थि : → फिमर (जंघा में) ☞. सबसे लम्बी पेशी : → सर्टोरियास ☞. सबसे बड़ी ग्रंथि : → यकृत ☞. सर्वाधिक पुनरुदभवन की क्षमता : → यकृत में ☞. सबसे कम पुनरुदभवन की क्षमता : → मस्तिष्क में ☞. शरीर का सबसे कठोर भाग : → दांत का इनेमल ☞. सबसे बड़ी लार ग्रंथि : → पैरोटिड ग्रंथि ☞. सबसे छोटी WBC : → लिम्फोसाइट ☞. सबसे बड़ी WBC : → मोनोसाइट ☞. सबसे बड़ी शिरा : → एन्फिरियर ☞. RBCs का जीवन काल : → 120 दिन ☞. रुधिर का थक्का बनाने का समय : → 2-5 दिन G.K. Related to the Human Body ☞. अनुवांशिकी के पिता ग्रेगर जॅान मेंडल को कहा जाता है। ☞. हरगोविंद खुराना को नोबेल पुरस्कार जीन DNA से संबंधित खोज के लिए मिला था। ☞. राइबोसोम ( Ribosome ) को प्रोटीन की फैक्ट्री कहा जाता है। ☞. मानव शरीर में गुणसूत्रो की संख्या 46 ( 23 जोड़ा ) होती है। ☞. चेचक का टीका की खोज एडवर्ड जैनर ने की थी। ☞. स्वस्थ मनुष्य के शरीर के रक्त का पी. एच. मान 7.4 होता है। ☞. लाल रक्त कणिकांए RBC का निर्माण अस्थिमज्जा में होता है। ☞. कोशिका की खोज अंग्रेज वैज्ञानिक राबर्ट हुक ने की थी। ☞. नवजात बच्चों के शरीर में 300 हड्डियां होती है। ☞. मानव शरीर की सबसे लंबी हड्डी को ‘फीमर’ कहते है ( जांघ की हड्डी )। ☞. मनुष्य के शरीर की सबसे छोटी हड्डी ‘स्टेप्स’ है जो कान में होती है। ☞. मनुष्य की छाती में दोनों तरफ 12 -12 पसलियां होती है। ☞. RBC लाल रक्त कण की कब्रगाह यकृत और प्लीहा को कहा जाता है। ☞. रक्त का थक्का बनाने में विटामिन के k सहायक होता है। ☞. रक्त समूह ( Blood Group ) एवं आर एच तत्व ( RH Factor ) की खोज कार्ल लैंडस्टीनर ने की थी। ☞. AB रक्त समूह में एण्टीबॅाडी नहीं पाई जाती है, इसलिए यह सर्वग्रहता कहलाता है ☞. O रक्त समूह में एणटीजन नहीं होता है यह सर्वदाता कहलाता है। ☞. मनुष्य के हृदय का भार लगभग 300 ग्राम होता है। ☞. स्वस्थ मनुष्य का हृदय एक मिनट में 72 बार धड़कता है। ☞. स्वस्थ मनुष्य रक्त दाब 120/80 mmhg ( Systolic / diastolic ) होता है। ☞. यूरोक्रोम की उपस्थिति के कारण मूत्र का रंग हल्का पीला होता हैं। ☞. एलीसा प्रणाली ( ELISA Test ) से एड्स बीमारी के HIV वायरस का पता लगाया जाता है। ☞. टिटनेस से शरीर का तंत्रिका तंत्र प्रवाहित होता है। ☞. स्वस्थ मनुष्य के शरीर में रक्त का औसत 5 – 6 लीटर होता है। ☞. मनुष्य के रक्त का शुद्धिकरण किडनी में होता है।

🏕 जीके / जीएस महत्वपूर्ण प्रश्न 🏕

 🏕 जीके / जीएस महत्वपूर्ण प्रश्न 🏕

================================ 🔹 मानव शरीर के किस अंग में भोजन का अधिकतम अवशोषण होता है? ➨ छोटी आंत 🔹 मानवाधिकार दिवस कब मनाया जाता है? ➨ 10 दिसंबर 🔹 किसने लॉगरिदम तालिकाओं का आविष्कार किया? ➨ जॉन नेपियर 🔹 किस अंग की खराबी से पीलिया हो जाता है? ➨ लीवर 🔹 NDA किस स्थान पर स्थित है? ➨ खडकवासला 🔹 कितने साल के अंतराल के बाद ओलंपिक खेल आयोजित किए जाते हैं? ➨ 4 साल 🔹 फ्यूज तार का गलनांक उच्च या निम्न होना चाहिए? ➨ कम 🔹 भारत में सबसे बड़ा गुरुद्वारा है? ➨ अमृतसर में स्वर्ण मंदिर 🔹 संयुक्त राष्ट्र संघ का मुख्यालय (UNO) किस देश में है? ➨ यूएसए (न्यूयॉर्क में) 🔹 वह उपकरण जो पानी के नीचे एक पनडुब्बी से पानी की सतह पर वस्तुओं को देखने के लिए उपयोग किया जाता है? ➨ पेरिस्कोप 🔹 G-15 किसका आर्थिक समूह है? ➨ तीसरा विश्व राष्ट्र 🔹 बच्चों में पिट्यूटरी ग्रंथि से अत्यधिक स्राव होता है? ➨ वृद्धि हुई ऊंचाई 🔹 व्यक्तिगत रूप से दो नोबेल पुरस्कार जीतने वाले एकमात्र व्यक्ति कौन हैं? ➨ डॉ लिनस कार्ल पॉलिंग

✍ स्वतंत्रता आंदोलन से संबंधित आंदोलन एवं वर्ष....


1. भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस की स्थापना Ans-1885 ई. 2. बंग-भंग आंदोलन(स्वदेशी आंदोलन) Ans-1905 ई. 3. मुस्लिम लीग की स्थापना Ans-1906 ई. 4.कांग्रेस का बंटवारा Ans-1907 ई. 5. होमरूल आंदोलन Ans1916 ई. 6. लखनऊ पैक्ट Ans-दिसंबर 1916 ई. 7. मांटेग्यू घोषणा Ans-20 अगस्त 1917 ई. 8. रौलेट एक्ट Ans-19 मार्च 1919 ई. 9. जालियांवाला बाग हत्याकांड Ans-13 अप्रैल 1919 ई. 10. खिलाफत आंदोलन Ans-1919 ई. 11. हंटर कमिटी की रिपोर्ट प्रकाशित Ans-18 मई 1920 ई. 12. कांग्रेस का नागपुर अधिवेशन Ans-दिसंबर 1920 ई. 13. असहयोग आंदोलन की शुरुआत Ans-1 अगस्त 1920 ई. 14. चौरी-चौरा कांड Ans-5 फरवरी 1922 ई. 15. स्वराज्य पार्टी की स्थापना Ans-1 जनवरी 1923 ई. 16. हिंदुस्तान रिपब्लिकन एसोसिएशन Ans-अक्टूबर 1924 ई. 17. साइमन कमीशन की नियुक्ति Ans-8 नवंबर 1927 ई. 18. साइमन कमीशन का भारत आगमन Ans-3 फरवरी 1928 ई. 19. नेहरू रिपोर्ट Ans-अगस्त 1928 ई. 20. बारदौली सत्याग्रह Ans-अक्टूबर 1928 ई. 21. लाहौर पड्यंत्र केस Ans-8 अप्रैल 1929 ई. 22. कांग्रेस का लाहौर अधिवेशन Ansदिसंबर 1929 ई. 23. स्वाधीनता दिवस की घोषणा Ans-2 जनवरी 1930 ई. 24. नमक सत्याग्रह Ans-12 मार्च 1930 ई. से 5 अप्रैल 1930 ई. तक 25. सविनय अवज्ञा आंदोलन Ans-6 अप्रैल 1930 ई. 26. प्रथम गोलमेज आंदोलन Ans-12 नवंबर 1930 ई. 27. गांधी-इरविन समझौता Ans-8 मार्च 1931 ई. 28.द्वितीय गोलमेज सम्मेलन Ans-7 सितंबर 1931 ई. 29. कम्युनल अवार्ड (साम्प्रदायिक पंचाट) Ans-16 अगस्त 1932 ई. 30.पूना पैक्ट Ans-सितंबर 1932 ई. 31. तृतीय गोलमेज सम्मेलन Ans-17 नवंबर 1932 ई. 32. कांग्रेस सोशलिस्ट पार्टी का गठन Ans-मई 1934 ई. 33. फॉरवर्ड ब्लाक का गठन Ans-1 मई 1939 ई. 34. मुक्ति दिवस Ans-22 दिसंबर 1939 ई. 35. पाकिस्तान की मांग Ans-24 मार्च 1940 ई. 36. अगस्त प्रस्ताव Ans-8 अगस्त 1940 ई. 37. क्रिप्स मिशन का प्रस्ताव Ans-मार्च 1942 ई. 38. भारत छोड़ो प्रस्ताव Ans-8 अगस्त 1942 ई. 39. शिमला सम्मेलन Ans-25 जून 1945 ई. 40. नौसेना का विद्रोह Ans-19 फरवरी 1946 ई. 41. प्रधानमंत्री एटली की घोषणा Ans-15 मार्च 1946 ई. 42. कैबिनेट मिशन का आगमन Ans-24 मार्च 1946 ई. 43. प्रत्यक्ष कार्यवाही दिवस Ans-16 अगस्त 1946 ई. 44. अंतरिम सरकार की स्थापना Ans-2 सितंबर 1946 ई. 45. माउंटबेटन योजना Ans-3 जून 1947 ई. 46. स्वतंत्रता मिली Ans-15 अगस्त 1947 ई. प्रश्न:- स्वतंत्र भारत के प्रथम गवर्नर जनरल कौन थे? उत्तर:- लार्ड माउंटबेटन। प्रश्न:- भारत के प्रथम वायसराय कौन थे? उत्तर:- लॉर्ड कैनिंग। प्रश्न:- भारत की प्रथम महिला राजदूत कौन थी? उत्तर:- विजयलक्ष्मी पंडित। प्रश्न:- भारत के प्रथम परमाणु रिएक्टर का क्या नाम है? उत्तर:- अप्सरा। प्रश्न:- भारत की प्रथम महिला पायलट कौन थी? उत्तर:- प्रेमा माथुर। प्रश्न:- भारतीय वायुसेना की प्रथम महिला पायलट? उत्तर:- हरिता कौर देओल। प्रश्न:- भारतीय वायुसेना का प्रथम अधिकारी जिसने परमवीर चक्र प्राप्त किया? उत्तर:- निर्मलजीत सेंखो। प्रश्न:- भारत की प्रथम महिला लोकसभा अध्यक्ष? उत्तर:- मीरा कुमार। प्रश्न:- भारत के प्रथम साम्यवादी लोकसभा अध्यक्ष कौन थे? उत्तर:- सोमनाथ चटर्जी। प्रश्न:- भारत के पहले मुख्य चुनाव आयुक्त कौन थे? उत्तर:- सुकुमार सेन। प्रश्न:- भारत के पहले गृह मंत्री कौन थे? उत्तर:- सरदार वल्लभ भाई पटेल। प्रश्न:- भारत के पहले रक्षा मंत्री कौन थे? उत्तर:- सरदार बलदेव सिंह। प्रश्न:- भारत के पहले वित्त मंत्री कौन थे? उत्तर:- आर.के. षंमुखम चेट्टी। प्रश्न:- भारत किए पहले केन्द्रीय शिक्षा मंत्री कौन थे? उत्तर:- मौलाना अबुल कलाम आजाद।

'सहारा श्री की अंतिम क्रिया में नहीं शामिल हुए उनके दोनों लौंडे

  'सहारा श्री की अंतिम क्रिया में नहीं शामिल हुए उनके दोनों लौंडे । पत्नी भी नहीं आईं ।' यह सिर्फ खबर भर नहीं है । यह आईना है जीवन क...